Hướng bếp với bếp từ, bếp gas: phần nào là quan niệm, phần nào là an toàn
Năm bài trước trong mục Xem hướng nói chung về dịch vụ xem hướng, các hệ đo, căn hộ, nhà thuê và cửa hàng. Bếp chỉ được nhắc qua. Bài này dành riêng cho bếp, vì đây là chỗ người ta hỏi nhiều nhất và cũng là chỗ dễ đặt sai nhất khi chạy theo hướng mà quên lửa, gas và điện.
Bài tách hai lớp: lớp quan niệm (hướng nào được coi là tốt) và lớp an toàn kỹ thuật (thứ không cần tin hay không tin, cứ phải đúng). Khi hai lớp đá nhau, lớp an toàn thắng.
“Hướng bếp” là hướng nào: chỗ hay cãi nhau
Câu hỏi tưởng đơn giản nhưng người xem mỗi trường phái nói một kiểu:
- Có người lấy hướng lưng người nấu (người nấu quay lưng về đâu).
- Có người lấy hướng mặt người nấu.
- Với bếp củi, bếp than ngày trước, nhiều sách lấy hướng cửa bếp, tức chỗ đưa củi vào. Bếp gas, bếp từ không có cửa bếp nên quy ước này phải “dịch” lại, và mỗi người dịch một cách.
Vì thế hai người xem cho cùng một gian bếp có thể ra hai kết luận ngược nhau mà ai cũng có lý theo hệ của mình. Khi thuê người xem, hỏi ngay từ đầu họ lấy hướng nào làm chuẩn. Bài “Xem hướng nhà: các hệ và cách đo cho đúng” có phần giải thích cách đọc la bàn.
Câu “toạ hung hướng cát” nghĩa là gì
Đây là nguyên tắc hay được trích nhất khi nói về bếp: bếp nên đặt ở vị trí xấu (toạ hung) và quay về hướng tốt (hướng cát), với lý lẽ rằng lửa “đốt” cái xấu đi. Vị trí và hướng được tính theo tuổi người chủ nhà. Với căn hộ, vị trí bếp thường đã cố định theo thiết kế, nên phần còn xoay được chỉ là hướng đứng nấu, và thường chỉ xoay được trong phạm vi một mặt tường.
Biết điều này để không bị yêu cầu đập tường, dời ống nước chỉ vì “vị trí bếp sai”. Cải tạo kiểu đó tốn kém và đụng tới kết cấu, cấp thoát nước, phải có kỹ sư và thường cần sự đồng ý của ban quản lý toà nhà.
Đo hướng bếp thế nào cho khỏi sai
- Tắt bếp từ, tránh xa tủ lạnh, lò vi sóng khi đo bằng la bàn hoặc điện thoại. Nam châm trong bếp từ, động cơ tủ lạnh, khung thép làm kim lệch vài chục độ là chuyện bình thường.
- Đứng lùi ra giữa gian bếp hoặc ra cửa, đo vài lần ở vài điểm, lấy số lặp lại.
- Ghi lại số độ, không chỉ ghi “hướng Đông Nam”. Ranh giới giữa hai hướng chỉ cách nhau vài độ, và nhiều hệ chia nhỏ hơn tám hướng.
- Chụp ảnh màn hình la bàn kèm vị trí đứng để người xem kiểm lại được.
🔴 Những khoảng cách an toàn không được đổi để lấy hướng
Khi xoay bếp để “đúng hướng”, đây là những điều không được hy sinh:
- Bếp gas không sát cửa sổ có rèm vải và không đặt nơi gió lùa thẳng vào ngọn lửa. Gió làm tắt lửa, gas tiếp tục xả là tình huống nguy hiểm.
- Bình gas đặt nơi thông thoáng, đứng thẳng, không đặt sát nguồn nhiệt, dây dẫn không bị gập, không đi qua sau tủ nóng. Kiểm tra dây dẫn định kỳ bằng nước xà phòng, thấy sủi bọt là rò.
- Bếp từ cần ổ cắm và dây điện đủ tải, nhiều loại cần đường dây riêng từ tủ điện. Dời bếp từ sang chỗ khác cho đúng hướng rồi cắm vào ổ cũ dùng chung với ấm siêu tốc, lò nướng là nguyên nhân chập cháy hay gặp.
- Có máy hút mùi hoặc thông gió phía trên khu nấu. Xoay bếp ra khỏi vùng máy hút mùi để lấy hướng là đổi một quan niệm lấy khói dầu bám khắp nhà.
- Khoảng trống hai bên bếp đủ đặt nồi xuống ngay, không phải với qua người.
Các khoảng cách cụ thể theo hướng dẫn của nhà sản xuất bếp, máy hút mùi và đơn vị cung cấp gas. Đọc sổ hướng dẫn đi kèm thiết bị, đó là con số đúng nhất cho chính cái bếp nhà mình.
Bếp đối diện bồn rửa, bếp cạnh tủ lạnh: nói gì cho đúng
Hai lời khuyên này rất phổ biến, dựa trên ý “thuỷ hoả xung khắc”. Nhìn từ góc thực tế:
- Bếp sát bồn rửa: nước bắn vào chảo dầu nóng gây bắn dầu, lửa gas gần vòi nước dễ bị tắt. Có một khoảng mặt bàn ở giữa vừa hợp quan niệm vừa tiện nấu.
- Bếp sát tủ lạnh: hơi nóng làm tủ lạnh chạy nhiều hơn và vỏ tủ nóng lên. Nhà sản xuất tủ lạnh thường khuyên chừa khoảng cách với nguồn nhiệt.
- Bếp đối diện bồn rửa qua lối đi: trong nhiều căn hộ đây là cách bố trí hợp lý nhất cho người nấu, chỉ xoay người là tới. Không cần đập ra làm lại nếu đang dùng tốt.
Nhà thuê, căn hộ: những gì xoay được mà không cần cải tạo
- Với bếp từ đơn hoặc bếp gas dương, có thể đổi chỗ đặt trên mặt bàn trong phạm vi ổ điện và dây gas an toàn.
- Sắp lại khu chuẩn bị: thớt, dao, gia vị đặt sao cho người nấu không phải với qua lửa.
- Đèn đủ sáng ngay trên khu nấu. Nấu trong bóng của chính mình là cách dễ đứt tay nhất.
- Những cách “hoá giải” như treo vật phẩm, dán gương: đừng treo đồ vải, giấy, tranh gần khu lửa, và đừng treo gương trên bếp vì hơi dầu bám mờ ngay và nhìn phản chiếu lửa dễ làm sai thao tác.
Khi nào nên mời người xem, khi nào tự làm được
Đang xây mới hoặc cải tạo toàn bộ bếp thì đó là lúc hợp lý để hỏi người xem hướng, vì đổi bản vẽ không tốn gì. Còn bếp đang dùng ổn, căn hộ đã bàn giao, thì phần lớn những gì người xem khuyên được đều là xoay hướng đứng nấu, việc bạn tự làm được sau khi đo. Khi thuê, yêu cầu họ ghi rõ khuyến nghị bằng chữ, kèm số độ và lý do theo hệ nào.
Nói gọn lại
Hướng bếp có nhiều cách hiểu, hỏi rõ người xem lấy hướng nào làm chuẩn. Đo xa bếp từ và tủ lạnh. Và nhớ một điều: khoảng cách với gas, điện, rèm cửa và máy hút mùi không bao giờ được đổi lấy hướng. Một gian bếp an toàn, sáng, thoáng, người nấu đứng thoải mái là điều mọi trường phái đều đồng ý.